W październiku 2026 roku Fundacja DiversityPL zrealizowała „Cykl warsztatów z zakresu prewencji suicydalnej dla uczniów klas 6-8”. Projekt był skierowany do szkół podstawowych z województwa pomorskiego, przede wszystkim spoza Trójmiasta, i został współfinansowany ze środków 3. edycji Programu Grantowego LATARNICZKI Soroptimist International Klub Gdynia.
Początkowo zakładałyśmy udział około 300 uczennic i uczniów. Zainteresowanie szkół oraz możliwość pracy z większymi grupami sprawiły jednak, że ostatecznie w pięciu warsztatach uczestniczyło 780 młodych osób.
Pięć szkół w Chojnicach, Tczewie i Kościerzynie
Warsztaty odbyły się w pięciu szkołach podstawowych:
- 8 października w Szkole Podstawowej nr 8 w Chojnicach – 114 uczestniczek i uczestników,
- 8 października w Szkole Podstawowej nr 5 w Chojnicach – 56 osób,
- 9 października w Szkole Podstawowej nr 11 w Tczewie – 200 osób,
- 15 października w Szkole Podstawowej nr 4 w Kościerzynie – 170 osób,
- 15 października w Szkole Podstawowej nr 6 w Kościerzynie – 240 osób.
Łącznie projekt objął 780 uczennic i uczniów, czyli znacznie więcej niż pierwotnie zakładałyśmy.
Jednym z naszych celów było wyjście z działaniami Fundacji poza Trójmiasto. Zależało nam szczególnie na szkołach, które mają mniejszy dostęp do specjalistycznych warsztatów dotyczących zdrowia psychicznego, przemocy rówieśniczej i prewencji kryzysów.
Samoocena, emocje i media społecznościowe
Warsztaty zostały przygotowane z myślą o uczniach i uczennicach klas 6-8. Chciałyśmy stworzyć zajęcia, które nie będą jedynie wykładem o zdrowiu psychicznym, ale przestrzenią do rozmowy o sytuacjach, z którymi młodzi ludzie rzeczywiście spotykają się na co dzień.
Rozpoczynałyśmy od rozmowy o samoocenie. Zastanawialiśmy się wspólnie, co wpływa na sposób, w jaki młode osoby patrzą na siebie. Rozmawialiśmy o ocenach szkolnych, relacjach z rówieśnikami, wyglądzie, komentarzach innych osób, ale również o tym, jak sami do siebie mówimy, szczególnie wtedy, kiedy coś nam nie wychodzi.
Dużo miejsca poświęciłyśmy mediom społecznościowym. Pokazywałyśmy, jak łatwo porównywać całe swoje życie z wybranym fragmentem życia innej osoby i jak algorytmy mogą wzmacniać określone treści, z którymi spędzamy najwięcej czasu.
Rozmawiałyśmy także o tym, jak zauważyć moment, w którym korzystanie z mediów społecznościowych zaczyna wpływać negatywnie na samopoczucie, samoocenę czy sposób myślenia o własnym wyglądzie.
Ważnym elementem było pokazanie młodzieży, że ma wpływ na swoje cyfrowe otoczenie. Można wyciszać treści, przestawać obserwować profile, po których czujemy się gorzej, blokować i zgłaszać hejt, robić przerwy oraz świadomie wybierać to, czym otaczamy się w internecie.
Kiedy żart przestaje być żartem
Kolejna część warsztatów dotyczyła relacji rówieśniczych, przemocy i cyberprzemocy.
Wspólnie analizowaliśmy różne sytuacje i zastanawialiśmy się, czym różni się konflikt od przemocy, kiedy pozorny żart zaczyna krzywdzić i dlaczego zdanie „to było tylko dla beki” nie usuwa skutków czyjegoś działania.
Rozmawiałyśmy o przemocy fizycznej, wyśmiewaniu, poniżaniu, groźbach, plotkach, celowym wykluczaniu z grupy, nękaniu w wiadomościach i mediach społecznościowych oraz publikowaniu materiałów, które mają ośmieszyć drugą osobę.
Jednocześnie dużo uwagi poświęciłyśmy wzmacnianiu własnych zasobów. Młodzież pracowała nad własną „apteczką”, czyli nad odpowiedzią na trzy proste pytania: co we mnie jest mocną stroną, do kogo mogę się zwrócić, kiedy jest mi trudno, i co pomaga mi w trudniejszych momentach.
Jak zauważyć, że ktoś potrzebuje pomocy?
Najważniejsza część warsztatów dotyczyła kryzysów emocjonalnych i prewencji samobójstw.
Rozmawiałyśmy o różnicy między gorszym dniem a sytuacją, w której trudności zaczynają trwać długo, nasilają się lub wpływają na sen, jedzenie, naukę, relacje czy codzienne funkcjonowanie.
Uczyłyśmy, jak zauważać zmiany w zachowaniu swoim i innych osób. Wycofanie z relacji, utrata zainteresowania rzeczami, które wcześniej sprawiały przyjemność, wypowiedzi o braku sensu, byciu ciężarem, zniknięciu czy śmierci to sygnały, których nie należy ignorować.
Rozmawiałyśmy również o pasywnych i aktywnych myślach samobójczych. Zależało nam na tym, aby młode osoby wiedziały, że nawet wypowiedzi takie jak „chciałbym zniknąć” czy „lepiej byłoby mnie nie było” mogą świadczyć o bardzo silnym cierpieniu i są powodem, żeby zainteresować się drugą osobą.
Jednocześnie podkreślałyśmy, że rolą koleżanki czy kolegi nie jest diagnozowanie, ocenianie ryzyka ani samodzielne ratowanie drugiej osoby.
Zauważ, zapytaj, zostań, znajdź pomoc
Jednym z najważniejszych elementów warsztatów był prosty schemat reagowania, który młodzież może wykorzystać, kiedy martwi się o kogoś bliskiego:
Zauważ zmianę lub niepokojącą wypowiedź.
Zapytaj wprost, co się dzieje i czy osoba myśli o odebraniu sobie życia.
Zostań i wysłuchaj bez oceniania oraz bagatelizowania.
Znajdź pomoc, czyli włącz zaufaną osobę dorosłą, rodzica, nauczyciela, psychologa, pedagoga lub odpowiednie służby.
Szczególnie ważna była rozmowa o tajemnicy. Młodzi ludzie często słyszą od kolegi lub koleżanki: „Tylko nikomu nie mów”. Wyjaśniałyśmy, że w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia przekazanie informacji osobie dorosłej nie jest zdradą zaufania, tylko próbą ochrony drugiego człowieka.
Powtarzałyśmy także jedno bardzo ważne zdanie:
Nie jesteś terapeutą swojego kolegi ani koleżanki.
Możesz być obok, wysłuchać i pomóc dotrzeć do wsparcia, ale nie musisz samodzielnie brać odpowiedzialności za czyjeś bezpieczeństwo.
Nie trzeba czekać, aż będzie bardzo źle
Każde spotkanie kończyło się konkretną informacją o tym, gdzie młode osoby mogą szukać pomocy.
Rozmawiałyśmy o psychologach i pedagogach szkolnych, wychowawcach, nauczycielach, rodzicach i innych zaufanych osobach dorosłych. Przekazywałyśmy także informacje o całodobowych telefonach i czatach pomocowych.
Bardzo zależało nam na jednym przekazie:
Nie trzeba czekać, aż problem stanie się ogromny, żeby poprosić o pomoc.
Wsparcia można szukać wtedy, kiedy zaczyna być trudno. Można powiedzieć komuś, że sobie nie radzimy, nawet jeśli sami nie potrafimy jeszcze dobrze nazwać tego, co się z nami dzieje.
780 osób zamiast planowanych 300
Jednym z najważniejszych rezultatów projektu jest jego zasięg.
Pierwotnie zakładałyśmy udział około 300 młodych osób. Ostatecznie w warsztatach uczestniczyło 780 uczennic i uczniów, czyli 260 procent pierwotnie zakładanej liczby beneficjentów.
To dla nas bardzo ważny rezultat, ale jednocześnie wyraźny sygnał, jak duże jest zapotrzebowanie szkół na działania związane ze zdrowiem psychicznym, samooceną, przemocą rówieśniczą i prewencją samobójstw.
Projekt pozwolił nam także po raz kolejny przekonać się, jak różne mogą być potrzeby poszczególnych szkół i grup. Pytania uczniów, rozmowy po zajęciach oraz informacje przekazywane nam przez osoby pracujące w szkołach pokazują, że młodzież potrzebuje nie tylko wiedzy, ale także bezpiecznej przestrzeni, w której można mówić o emocjach i trudnościach bez oceniania.
Dziękujemy
Dziękujemy dyrekcjom, nauczycielkom i nauczycielom, pedagogom, psychologom oraz wszystkim osobom, które pomogły nam zorganizować spotkania.
Przede wszystkim dziękujemy jednak uczennicom i uczniom za obecność, pytania, zaangażowanie i rozmowy. To właśnie one przypominają nam, dlaczego tak ważne jest tworzenie przestrzeni do mówienia o kryzysach, relacjach i zdrowiu psychicznym wcześniej, zanim trudności staną się sytuacją wymagającą interwencji.
Projekt „Cykl warsztatów z zakresu prewencji suicydalnej dla uczniów klas 6-8” został współfinansowany ze środków 3. edycji Programu Grantowego LATARNICZKI Soroptimist International Klub Gdynia.
Dziękujemy za wsparcie i możliwość dotarcia z projektem do 780 młodych osób w pięciu szkołach województwa pomorskiego.
